شناسایی بقایای سموم کشاورزی در منابع آب اردبیل؛ ضرورت پایش مستمر کیفیت آب و توجه به پیامدهای سلامتمحور
نتایج یک مطالعه پژوهشی درباره توزیع جغرافیایی و ارزیابی خطر سلامت ناشی از باقیمانده سه نوع آفتکش در آب آشامیدنی و آبهای سطحی شمال غرب ایران نشان داد که اگرچه خطر غیرسرطانزایی این ترکیبات در محدوده قابل قبول قرار دارد، اما در برخی مناطق، بهویژه شمال و
خلاصه یافته پژوهشی:
آلودگی منابع آب به باقیمانده سموم کشاورزی یکی از چالشهای مهم زیستمحیطی و از عوامل بالقوه تهدیدکننده سلامت عمومی است. در همین راستا، پژوهشگران در مطالعهای با عنوان «توزیع مکانی و ارزیابی خطر سلامت بقایای سموم آفتکش در آبهای سطحی و آب لولهکشی در شمال غرب ایران»، میزان حضور سه ترکیب پرکاربرد کشاورزی شامل کلرپیریفوس، مالاتیون و دیازینون را در منابع آب استان اردبیل بررسی کردند.
در این مطالعه، ۴۱ نمونه از شبکه توزیع آب آشامیدنی و ۳۰ نمونه از منابع آب سطحی جمعآوری و با استفاده از روشهای آزمایشگاهی تخصصی مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. همچنین، بهمنظور بررسی پیامدهای احتمالی مواجهه با این ترکیبات، ارزیابی خطر سلامت غیرسرطانزایی و تحلیل حساسیت با استفاده از شبیهسازی مونتکارلو انجام شد.
نتایج نشان داد کلرپیریفوس بیشترین فراوانی را در نمونههای آب شبکه توزیع داشت و پس از آن مالاتیون قرار گرفت؛ در حالی که دیازینون در نمونههای آب لولهکشی شناسایی نشد. در منابع آب سطحی نیز میانگین غلظت کلرپیریفوس، مالاتیون و دیازینون بهترتیب ۰٫۰۰۶، ۰٫۰۱۳ و ۰٫۰۰۳ میلیگرم در لیتر گزارش شد.
بررسی توزیع جغرافیایی آلایندهها نشان داد بیشترین میزان آلودگی در مناطق شمالی و مرکزی استان مشاهده میشود. همچنین، غلظت کلرپیریفوس در حدود ۷ درصد نمونههای آب آشامیدنی از حداکثر غلظت مجاز تعیینشده در استاندارد ایران فراتر بود. فعالیتهای گسترده کشاورزی و مصرف سموم دفع آفات از عوامل احتمالی مؤثر بر این الگوی آلودگی عنوان شدهاند.
از سوی دیگر، نتایج ارزیابی خطر سلامت نشان داد شاخص خطر تجمعی (HI) برای ترکیبات مورد بررسی کمتر از یک بوده و خطر غیرسرطانزایی ناشی از مصرف آب آشامیدنی در محدوده قابل قبول قرار دارد. با این حال، تحلیل حساسیت مشخص کرد که غلظت کلرپیریفوس و مدت مواجهه با مالاتیون بیشترین تأثیر را بر میزان دریافت روزانه و خطرات بالقوه سلامت دارند.
یافتههای این پژوهش بر اهمیت پایش مستمر کیفیت منابع آب، کنترل و مدیریت مصرف سموم کشاورزی، توجه ویژه به مناطق دارای آلودگی بیشتر و توسعه راهکارهای کشاورزی سازگار با محیط زیست تأکید دارد. همچنین، با توجه به نقش عوامل محیطی در شکلگیری و توزیع نابرابر مخاطرات سلامت، نتایج مطالعه میتواند در برنامهریزیهای بینبخشی برای حفاظت از منابع آب و ارتقای سلامت جامعه مورد استفاده قرار گیرد.
نظر دهید